1. Hukuk Nedir: Hukuk toplum düzenini sağlamaya yöneliktir. Arkasında devletin yaptırım gücü vardır. Hukuk toplum düzenini sağlayan ve uyulması yaptırıma bağlanmış kuralların tümüdür.

2.2 Mevzu Hukuk (Mevzuat Hukuku) : Yürürlükteki hukukun yazılı olan bölümüdür. Yazısız bölümüne töre hukuku denir.

2.3 Doğa Hukuku (Tabi Hukuk): Olması gereken hukuktur. Belli bir dönemde belli bir milletin ihtiyacını en iyi gören hukuktur.

3. Medeni Hukuk: Özel hukukun temeli sayılan ve düzenlediği ilişkiler bakımından en kapsamlı olan Özel Hukuk dalıdır.

1. Hukuk kuralları iki taraflıdır. Yani hukuk en azından 2 kişiyi kapsar. Hukuk kuralları 2 kişiyi karşı karşıya getirir.
2. Hukuk kuralları geneldir. Bir hukuk kuralı varsa bu herkesi ilgilendirir. 1 kişi ile ilgili hukuk kuralı yoktur. İstisnai birkaç durum vardır. Aşık Veysel'e maaş bağlanmıştır. Atatürk mareşal ilan edilmiştir.
3. Hukuk kuralları soyuttur. Önceden bilinmeyen ilerde olabilecek olaylara uygulanır. Yani önce kural konulur. Sonradan anlaşmazlık çıkarsa uygulanır. soyut olmasının sebebi ileride kim tarafından kullanılacağının bilinememesindendir.
4. Hukuk kuralları yaptırıma bağlıdır. Yaptırım devletin uyguladığı zorlayıcı güçtür.

5.1.1Anayasa Hukuku: Anayasal bir uyuşmazlık olduğunda geçerli olan hukuk dalıdır. Yasaların anayasaya uygun olmaması durumunda geçerlidir. Anayasa mahkemesi duruma el koyar.

5.1.2Ceza Hukuku: Devletin vatandaşları ile olan sorunlarını inceler. Sadece suç işlendiğinde vardır.

5.1.3Ceza Usul Hukuku: Ceza yargılaması sırasında uygulanacak olan kuralları inceler. Kişinin öz alına alınması ile başlar.

5.1.4Devletler Genel Hukuku: 2 devletin arasındaki ilişkiyi inceler.

5.2Özel Hukuk: Taraflar eşit şartlarda ise aralarında altlık üstlük ilişkisi yoksa biri diğerine emredemiyorsa özel hukuk geçerlidir.

Alım satım sözleşmesi : Devlet ihale usulü ile iş yapıyorsa satıcı ile aynı şartlardadır.

5.2.1.1 Kişiler Hukuku: Kişilik haklarını ele alır. Kişinin yerleşim yeri akrabalık ilişkilerine bakar.

5.2.1.2 Aile Hukuku: Evlenme boşanma evlat edinme gibi konulara bakar.

5.2.1.3 Eşya Hukuku: Kişinin eşya üzerindeki egemenlik ve tasarruflarının çeşitlerinin ve bunların kapsam ve sonuçlarını inceler.

5.2.1.4 Borçlar Hukuku: Alacak verecek işlerine bakar.

5.2.1.5 Miras Hukuku: Ölümden sonra ailenin mal varlığının nasıl paylaştırılacağını belirler.

Hem devlet üstündür. Hem de eşit şartlılık vardır.

5.3.1 İş Hukuku: İş ve işçileri düzenler. İŞ ve işçiler aynı şartlardadır. Ayrıca bunların devletle lan durumlarını inceler. Devlet üstündür.

5.3.2 İflas Hukuku: Tam olarak karma hukuka girmez. Devletin yoğun biçimde gücünü kullanması söz konusudur.

• Görgü kuralları her toplumda oluşmuş ve uyulması istenen kurallardır.
• Görgü kurallarının yaptırımı yoktur. Ama hukuk kurallarının yaptırım gücü vardır.
• Görgü kuralları yazısızdır. Hukuk kuralları yazılıdır.
• Görgü kuralları kişinin kendisi ile ilgilidir.

• Ahlak kişinin yazılı olmayan görevleridir. Ahlakta başkasına karşı olan ödev ve görevlerimiz esastır.
• Hukuk kurallarının temelinde genellikle ahlaki düşünce yatar.
• Ahlak kuralları yazılı değildir. Yaptırımı yoktur.
• Ahlak kuralları genellikle manevi değerlerle ilgilidir. Hukuk kuralları arsa, para gibi manevi olmayan başka değerlerle de ilgilenir.

• Bazı ülkelerde din kuralları hukuk kuralı olmuştur. (Libya, Suudi Arabistan)
• Laik ülkeler için; dinin kaynağı Allah'tır. Hukuk kurallarının kaynağı organ, makam ya da toplumun kendisidir.
• Düzenlenen ilişkiler bakımından da farklılık vardır. Din kuralları tanrı ile kul arasındaki ilişkileri düzenlerken hukuk kuralları kişileri inceler.

• Belediye bir kişiliktir (tüzel kişilik). Din kuralları tüzel kişilikleri incelemez.
• Din kurallarımıza göre cehenneme gideriz, hukuk kurallarında somut olarak yaptırımı görürüz. Yani yaptırımda da fark vardır.
• Din kuralları değiştirilemez.

Bu tablo TBMM 'si yasa çıkartır, kamu kurumları tüzük çıkartır şeklinde her satırdaki veriler karşılaştırılarak öğrenilmelidir.

Tepedekiler altta gelenlerden daha. Yani yasalar anayasaya aykırı olamaz. Aykırı olursa anayasa mahkemesi el koyar. Bu sıralama hukukun yürürlük kaynakları arasındaki üstünlük dizilişi denir. (Hierarchie)

• Resmi Gazeteler: Yasa tüzük ve yönetmelikler resmi gazete ile yayımlanır.
• Kitaplara.

Sistematik Eser: Belli bir alanda yazılmış olabilir.

Monagrafik Eser:Belli bir konuda yazılmış kitaplardır.

Tefsir, serh, ya da yorum adı verilir. Belli bir yasayı madde madde sırayla inceleyen kitaptır.

Makaleler: Makale dergi ya da gazete yazısı demektir.

• Mahkeme Kararları: Yüksek mahkeme düzenli olarak yayınlanmaktadır.

10. MEDENİ HUKUKU KURALLARININ UYGULANMASI

10.2 KURALLARIN NİTELİĞİ BAKMINDAN UYGULAMA: ( Niteliği bakımından hukuk kuralları)

10.2.1 Emredici Kurallar:Mutlaka uyulması gereken kurallardır. Tarla satışının mutlaka tapuda yapılması gibi.

10.2.2 Yedek Hukuk Kuralları: 2. sırada uygulama alanı olan hukuk kurallarıdır. BU kuralların tersine bir antlaşma yapılabilir. Yasadaki kuralın tersine bir antlaşma yapılabilir.

10.2.2.2Yorumlayıcı Yedek Hukuk Kuralı: Tarafların yaptığı bir sözleşmeyi yorumlar. Örneğin bu para bu ay sonunda ödenecek. Aybaşı ayın 1'i ay sonu 31'i dir. Yorumlayıcı yedek hukuk kuralıdır.

10.3HUKUK KURALLARININ ZAMAN BAKIMINDAN UYGULANMASI: Kuralın uygulanabilmesi için yürürlükte olması gerekmektedir. Genelde yasaların sonlarına uygulanmaya başlanacağı zaman belirtilir. Medeni hukukla ilgili bir yasada kanunun hangi tarihte yürürlüğe gireceği belli değilse yayınlandığı günden 45 gün sonra yürürlüğe girer.

Bir yasa belli bir konuyu düzenliyorsa özel. Birçok konuyu düzenliyorsa genel yasa denir.

Dernekler Kanunu = özel yasa

Bir konuyla ilgili 2 genel yasa varsa son çıkan genel yasa birinciyi yürürlükten kaldırır. Özel bir yasa varsa ve sonra yeni bir özel yasa çıkartılırsa 2.si 1. yi yürürlükten kaldırır.

Genel yasa varken özel yasa çıkartılırsa2 yasa da yürürlükte olur. 2si birlikte kullanılır. Öncelikle özel yasa kullanılır. Kural özel yasada yoksa genel yasaya bakılır.

Özel yasa varken genel yasa çıkartılırsa sonraki genel yasa önceki özel yasayı yürürlükten kaldırır.

Bir yasa hangi olaylara uygulanabilir: Genel kural her yasa yürürlüğe girdikten sonraki olaylar için kullanılır. Yasalar daha çıkış tarihlerinden önceki olaylar için uygulanamaz. Hukuk dilinde yasalar geçmişe etkili değildir. Kazanılmış haklar içindir. Kazanılmış haklar bakımından kanunular eskiye uygulanmaz.

3 istisnası vardır.

1. Bir hak henüz elde edilmemişse yani ileride kazanılacaksa (beklenen hak) bu haklar için geçerlidir.
2. Genel ahlak ve kamu düzeni ile ilgili konularda yeni yasa geçerlidir.
3. Yeni yasada yasa koyucu emredici bir kuralla değişik bir biçimde düzenleyebilir.

Zaman aşımında olduğu gibi.

10.4 HUKUKU KURALLARININ ANLAM BAKIMINDAN UYGULANMASI: Kuralların ne anlama geldiğini ortaya koymak demektir. Bir kuralın ne anlama geldiğini bulma işine yorum (tefsir) denir. Bir kuralın nasıl yorumlanacağını bize gösteren medeni kanunun 1. maddesinin 1. fıkrasının 1. cümlesidir.

10.4.2 Öz Bakımından Yorum: Kuralın gerçek anlamını ortaya koymak demektir. Kuralın özünü anlamamıza yardımcı olan unsurlar.

• Kanun Sistematiği: Yasanın bütününe egemen olan görüş demektir.
• Kuralın Konuluş Amacı: Her kural belli bir amacı gerçekleştirmek için konulur. Tutanak dergisine bakılır.
• Zamanın Koşul ve Gereksinimleri: Yasa bugünün koşulları düşünülerek hazırlanır.
• Öğreti(doktrin): Bilim adamlarının açıklamalarıdır.
• İçtihatlar: Yüksek mahkeme kararları demektir. Maddenin yüksek mahkemelerce nasıl uygulandığına bakılır.

Kuralın özü önemlidir. Medeni kanunun 1. maddesinin 1.fıkrasının 1.cümlesinin metni "KURAL SÖZÜYLE ÖZÜYLE DOKUNDUĞU BÜTÜN OLAYLARA UYGULANIR" dır.

Yasa tarafından yargıca verilmiş bir yetkidir. Uyuşmazlığı çözecek kural vardır. Taktir yetkisi yargıca tanınan bir serbestliktir. Yasanın soyut ve genel kuralını önüne gelen somut olaya uygulama,ölçümleme ve değerlendirme yetkisidir.

Örneğin taraflardan biri diğerini sakatladı. Mahkemeye çıktığında yargıç zararın olup olmadığına karar verir.

Kazaistik Sistem: Her konuya kral konmasıdır. Kolu kırıldı 5 ay bacağı kırıldı 10 ay vb.

Taktir Yetkisinin Yöneldiği Şey;

10.4.3.1 Olayın Koşullarına Yönelik Taktir Yetkisi:

Haklı nedenlere dayanan kimse ismini değiştirilebilir. Yasada haklı nedenler belli olmadı9ğından karar yargıca aittir. Olay ismin değiştirilmesidir. Hukuki olayın koşullarına önelmiş bir taktir yetkisi kullanılmıştır.

10.4.3.2 Olayın Sonucuna Yönelik Taktir Yetkisi:

Boşanma ve ayrılık gerçekleşince kişisel ilişkilere bakılarak velayet verilir. Hukuki olay boşanmadır. Taktir yetkisi sonucu kişisel ilişkilere göre yargıç taktir yetkisini kullanarak kararı verir.

10.4.3.3Yasanın Tanıdığı Taktir Yetkisi:

Yasanın tanıdığı taktir yetkisi kimi zaman hukuki olayın sonuçlarına kimi zaman da koşullarına yöneldiği görülür. Kimi zaman da her ikisi birden taktir yetkisi alabilir.

Fıkra: Maddenin her paragrafı fıkradır.

Bent: a,b,c ya da 1,2,3 şeklinde dizili kurallara bent denir.

Medeni Kanunun 1. Maddesinin 1. Fıkrasının 1. Cümlesi:

"Kural sözüyle özüyle dokunduğu bütün olaylara uygulanır. "

Medeni Kanunun 1. Maddesinin 1.fıkrasının 2. Cümlesi

Yasada uygulanabilir bir kuralın olmaması durumu ile ilgilidir.

10.4.3.4  Yasa Boşluğu:Yasada geçerli kuralın bulunmamasıdır. Yasada belli bir olay için uygulanabilir bir kural yoksa yargıç bu durumda Töre Hukukuna bakar. Töre hukukunda da kural yoksa yargıç Kanun Koyucu gibi kanun koyar. Burada yarış objektif olmalıdır.

Yargıcın objektif olabilmesi için 3 unsurdan yararlanması gerekmektedir.

1. Örnekseme: (Kıyas) Örnek olarak kural koymaktır. Benzer bir olayda uygulanan kural uygulanır.
2. Karşılaştırmalı Hukuk:Yabancı ülke hukuku demektir. Hukuku bizim hukukumuza benzeyen bir ülkeden (İsviçre , Almanya)konu ile ilgili kural almaktır.
3. Öğreti ve İçtihatlar: Öğretile bilimsel görüşler içtihatlar ise yüksek mahkeme kararlarıdır. Öğretiler bilim adamlarının hakkında kural olmayan konularda k0nuşmasıdır.

Yargıç bunlara bakarak kanun koyar.

10.5 Geleneklerin Töre Hukuku Olması 

 Geleneklerin Töre Hukuku Olması İçin 2 Kural Vardır:

1. Geleneğin uzun üreden beri uygulanması gerekir. Zaman süresi toplumda yaşayan kişiler geleneğin ne zaman topluma girdiğini bilmiyorsa aşılmış demektir. Objektif bir koşuldur.
2. Sübjektif bir koşuldur çünkü kişilerin iç dünyası ile ilgilidir. Toplumdakilerin o geleneğe uyma ihtiyacıdır. Toplumda yaşayan herkes o geleneğe uymamız gerektiğini düşünüyorsa 2. koşul sağlanmış demektir. Mevzuatta kural yoksa öre hukukuna bakılır. 2. derece yükümlülük kaynağıdır.

Hak yeteneğine sahip varlık demektir.

Hakka ve borca sahip olabilme yeteneğidir.1 yaşındaki bir bebek hak yeteneğine sahiptir. Mesela 1 yaşındaki bir çocuğa miras kalabilir.

3.  Kullanılmasının Etkisine GöreHaklar:

3.1 Yenilik Doğuran Haklar: Hakkın kullanımı değişiklik yaratır. Hak sahibi hakkı kendisi kullanır. Bu hakkın kullanımı koşul ve kayda bağlıdır. Hak 1 kez kullanıldıktan sonra dönüş yoktur. Boşanma olduktan sonra bu karardan geri dönülemez. Ama yeniden evlenebilir.3 türü vardır.

3.1.1Kurucu Yenilik Doğuran Haklar: Hak sahibi hakkını kullandıktan sonra yeni bir ilişki ortaya çıkar.

3.1.2Değiştirici Yenilik Doğuran Haklar: Hak sahibi hakkını kullandığında anlaşma değişir, bozulmaz, ya da yeniden yapılmaz.

3.1.3 Bozucu Yenilik Doğuran Haklar: Evliliğin iptali var olan bir hukuki durumu ortadan kaldırmaktadır.

Önalım Hakkı: A öncelikle malını B' ye satması gerekiyorsa B alma hakkına sahibim alıyorum değince alabilir. Kurucu Yenilik Doğuran Hak

Gerialım Hakkı: Satılan malın geri alınması

Mülkiyet Hakları: Herksin sahip olmak istediği bir haktır. Bu hakkın sahibine malik denir. En geniş yetkiyi veren haktır. Ekonomik sistemlerin temelini oluşturur.

A' nın tarla üzerinde hakkı var mı yok mu tapuya bakılır. Yanlışlıkla B 'ye tescil edilmiş (yolsuz tescil) A malın gerçek sahibi ise A B' ye dava açar. C' nin hak sahibi olabilmesi için Tapu sicilinde yolsuz tescil olmalı ve C bu yolsuz tescile güvenerek arsayı almalıdır. Ayrıca C iyi niyetli olmalıdır.

Medeni kanunu 6. maddesi Hak ileri süren hakkın dayandığı olayları kanıtlamaktan sorumludur.

Medeni Kanunun 7.Maddesi Resmi sicil ve senetlerin içeriklerinin doğru olduğu kabul edilir.

Doğru olmadığını ileri süren iddiasını her türlü delille kanıtlayabilir. Nüfus sicilinde yaş ya da cinsiyet yanlış işlenmiş olabilir. Kadın askere çağrılmıştır. Kadın olduğunu ispatlamalıdır.

Kişinin kendi davranışı ile hak veya borca sahip olabilme yeteneğidir.

Kişi

8.1 Hak ve Eylem Yeteneği

1. Hak yeteneği demek kişi hakka veya borca sahip olabilir mi demektir. Kişi belli bir davranışı sergilemese de o hakka sahip olur oysa eylem yeteneğinde kişi bir şey yaparak bir hak sahibi olur.
2. Hak yeteneği bakımından bütün gerçek kişiler birbirine eşittir. eylem yeteneğinde kişiler farklı guruplara ayrılırlar.
3. Hak yeteneği gerçek kişilerde tam ve sağ doğumla baslar. Oysa eylem yeteneği sonradan kazanılan bir yetenektir.

8.2.1 .Sezginlik: Kişinin ayırtım gücünün olmasıdır.

Doğru ile yanlışı ayırt edebilme kapasitesidir. Akılla ilgili bir durumdur.Kişi yaptığı işin ne sonuçlar doğurabileceğini biliyorsa sezgindir.Bir çocuğun elini ateşe sokması(bebek) bu çocuğun ayırtım gücü yoktur.7 yaşındaki bir çocuk simit alırken 100000 tl vereceğini genel olarak bilir.Ayırtım gücü vardır.Ama arsa satışını bilemez ayırtım gücü yoktur.

Bazı kişilerin ayırtım gücü hiç yoktur.Bazı kişileribn bazı olaylarda vardır, bazı olaylarda yoktur.Buna ayırtım gücü nisbiliği denir.her olayda ayrı ayrı incelenmelidir.Şehirli bir çocuk otoyoldan geçmemesi gerektiğini bilir.Köylü çocuk bilmeyebilir.K,işinin sosyal kültürel durumu etkilidir.

Ayırtım Gücünü Neler Ortadan Kaldırabilir.

1. Yaş Küçüklüğü
2. Akıl Hastalığ

Kişinin beyinsel bir rahatsızlığı olması sebebi ile kişi doğruyu yanlışı ayıramaz.

3. Akıl Zayıflığı

Beyin yeterince gelişmemiştir gelişememiştir.Bunlara saf tipler deriz.

4. Sarhoşluk

3 durum söz konusudur.

• İçkili 0lma ( içki almıştır ama ayırtım gücü yerindedir.)
• Kişi o kadar içmiştirki ayırtım gücü ortadan kalkmıştır.(Sarhoş olma)
• Ayyaş olma durumunda ise kişi içki içmeden duramnaz içerken sarhoştur.

8.2.2 Erginlik:Reşit olma

Kişinin yaşıyla ilgili bir durumdur.Kişinin eylem yeteneğine sahip olabilmesi için belli bir yaşta olması gerekmektedir.İnsanın biyolojik gelişimi ile ilgilidir.Erginlik yaşı ülkeden ülkeye değişebilir.Türki,ye için bu yaş 18 dir.18 olağan erginlik yaşıdır.Ancak yasa 2 ergenlik yaşı daha kabul etmilştir.

8.2.2.1 Evlenme ile kazanılan erginlik:

Erkeklerde 17 bayanlarda 15 dir.Bir kişi evlenirse yasa o kişiyi ergin kabul eder.Yasa kişinin aldığı sorumluluk nedeni ile bu uygulamayı getirmiştir.Kadın 15 inde evlendi 16 sında boşandı erginlik devam eder.Ama kişi bir derneğe üye olamaz.

8.2.2.2 Yargısal Erginlik

Yargıç kararıyla kişinin ergin olması demektir.Belli koşullar varsa yargıç böyle bir karar verir.

A)Kişi en az 15 yaşını tamamlamış olacak

B)Sezgin olacak yani ayırtım gücüne sahip olacak.

C)Ana babanın onayı olacak

D)Kişinin ergin olmasından bir yarar sağlayacak.Yargıç daha çok bunun üstünde durur.

Çocuk babasının mağazasında her işi biliyor baba öldü.

Kısıtlı olmak demek bir kişinin eylem yeteneğinin elinden alınması demektirMahkeme karar verir.Kısıtlanmış kişiye mahcur denir.Kişi niye kısıtlanır( kendi yararı vardır)

1. Akıl hastalığı varsa
2. Akıl zayıflığı varsa
3. Kötü bir yaşam sürüyorsa 25 yaşındaki bayan sokakta yaşıyorsa
4. Malları kötü yönetmek
5. Ayyaşlık
6. 1 yıldan fazla hapis cezası.Kişi eşini ve mallarını yönetemez.Yargıç taktir yetkisini kullanarak karar verir.1-5 yıl sonra kalkabilir.
7. Kişinin kendi isteği ile kısıtlanması(herkez isteyemez) Sakatlar ileri yaşta olanlar Kişi kısıtlanırsa artık eylem yeteneği kalkmıştır.Kısıtlama eylem yeteneği olanşar için geçerlidir.

8.3.1 Yetenekliler

Eylem yeteneğinin 3 koşulunuda taşıyan kişilerdir.Sezgin ergin kısıtlı olmayan kişilerdir.

3 koşulada sahiptirler her türlü sözleşmeyi yapabilirler.sorumlu olabilirler.

3 koşulada sahiptirler Bu gurup 2 alt guruba ayrılır.

Çok önemli işlemlerde kişinin deneyimsiz olduğu bir konudakişi isterse yasal danışman atayabilir.

• Kişi dava açıyorsa
• Bir şirkete ortak oluyorsa

Kişi yargıçtan danışman atamasını ister.

Eylem yeteneğinin 3 koşulundan birini taşımazlar

Ayırtım gücü olmayan yani sezgin olmayan kişilerdir.Tam yeteneksizlerin işlem yetenekleri yoktur.Her nasılsa yapmışlarsa bu sözleşme kesin geçersizdir.

Kesin geçersizlik demek;

• Yapılan işlem hiçbir sonuç doğurmaz sanki yapılmamış gibi değerlendirilir.
• Bu geçersizlik için dava açmak zorunlu değildir.
• Kesin geçersizlik her zaman ileri sürülebilinir.
• Kesin geçersizliği taraflar ileri sürmese bile yarıç resen (kendiliğinden) göz önünde bulundurmak zorundadır.
• Kesin geçersiz işlemler zamanla dahi geçerli, olamazlar
• .Kesin geçersiz işleme dayanarak verilenlerin geri verilmesi gerekir

Bu durumların istisnaları vardır(Kesin Geçersizliğin İstisnaları Vardır)

1. Tam yeteneksizler evlenemezler.Ama evlilik iptal edilinceye kadar geçerli olur
2. Ölüme bağlı işlemler.Vasiyetname tam yeteneksizce yapılmışsageçerlidir.İptal edilebilinir.İptal edilene kadar geçerlidir.Mirasçılar isterse uygulanabilinir.
3. Dürüstlük kuralıMilli piyangodan para kazanırsa parayo alabilir.

Tam yeteneksizler adına yasal temsilci iş yapar.Yalnız 3 işlemi gerçekleşitiremez.

1)Vakıf Kuramaz

2)Bağış Yapamaz

3)Kefil Olamaz

Haksız eylem yetenekleri yoktur.Başınızı yararlarsa sorumlu olamazlar.

İstinaları

• Hakkaniyet nedeni ile ise örneğin deli zengin fakirin evini yakmışparası olduğundan yaktığı evin parasını verir.

8.3.2.1.2 Kusursuz sorumluluklar bakımından Tam Yeteneksizlerin durumuTam yeteneksizler verdikleri zarardankusurlu olmazler.Bazı durumlrda kusurlu olmasanızda verdiğiniz zarardan sorumludursunuz.Yeni arabanızın fireni patladı .zarar dan sorumlu olursunuzTAm yeteneksizin evi var.Balkon çöktü.Tam yeteneksiz sorumludur.

Ayırtım gücünü geçici olarak yitiren kişilerbu süredeki zararlarından sorumludurlar.eğer bu kişi ayırtım gücünü yitirmesinden sorumlu olmadığını kanıtlarsahiçbir zarardan dolayı sorumlu olmaz.

8.3.2.1.3 Dava Yeteneği Bakımından Tam Yeteneksizlerin Durumu

Dava açamazlar bunlara karşı dava açılamaz.Yasal temsilci dava açabilir.

8.3.2.2 Sınırlı Yeteneksizler

Ayırtım gücü olan ama ergin olmayan veye kısıtlı olan kişilerdir.Sezgin ama ergin değil veya sezgin ama kısıtlı.

Ancak yasal temsilcilerinin onayı ile işlem yapabilirler.Onay işlemden önce ise izin,işlemden sonra isegicazet denir.Hicazet açık veye örtülü olarak verilebilinir.Hicazet ya da izin işlemin bir kısmı ya ad hepsi için verilebilinir.

Sınırlı yetebneksiz izin almadan iş yapmışsasorumlu değil.Karşı taraftaki sorumludur.İşlem yapılmış gibi sayılır.Buna askıda geçersiz işlem denir.2 gurup istisnası vardır.

8.3.2.2.1.1 Sınırlı Yeteneksizlerin tek başına yapabilecekleri işlemler.

• Karşılıksız kazanmalarda bulunabilirler.(bağış)
• İbra ( Alacaklının alacağından vazgeçmesi) aklanma yapabilirler
• Temsilci alarak işlem yapabilirler.
• Kişiye sıkı biçimde bağlı hakları kullanabilirler.
• Vasiyetneme doldurabilirler 15 yaşını doldurmaları gerekir
• İlem yetenekleri bazı durumlarda artar.

Yeteneğin genişlediği durumlar

1. Bir meslek ya de sanatla uğraşmasına izin verildiği durumda o meslek ya da sanatla ilgili ne gerekiyorsa yapabilir.Berber dükkanı kiralıyabilir.
2. Ailesi dışında yaşamasına izin verilmişse kazancını istediği gibi harcayabilir.

Bu işlemleri yasal temsilci de yapamaz.

1. Kefil 0lamazlar
2. Vakıf kuramazlar
3. Bağış yapamazlar

Ayırtım yetenekleri olduğuna göre haksız eylem yetenekleri tamdır.

İşlem yeteneklerinin olduğu konularda dava yetenekleride vardır.İşlem yeteneklerinin omadığı konularda dava yetenekleri de yoktur.

8.4 Kişilik Türleri

8.4.1 Gerçek Kişi

• Bütün insanlar kişidir.Çünkü her insanın hak yeteneği vardır.
• Ama yasa koyucu bazı haklara kısıtlamalar getirmiştir.Mesala 35 yaşını geçmemiş kişi evlat edinemez.

• Sınırlama yurttaşlık hakları ile ilgili olabilir. Abancılar türkiyede berberlik yapamaz.

• Bakanlıklar, kitler, belediyeler, üniversiteler, anonim kollektif vb şirketler
• İnsan dışındaki varlıkları kişi, yapan sadece yasalardır.

Evlenemezler, miras sahibi olamazlar.

MK : Kişilik sağ va tam doğumla başlar.

Sağ doğum: Canlı doğum

Tam doğum: Ana rahminin dışında olmak.

Ana rahminde çocuk varsa sağ ve tam doğduğunda haklardan yararlanır.

Ölümle sona erer . Hakkıda olmaz borcuda olmaz. Kişinin ölümü kanıtlanmalıdır. Nüfuz sicili ile. Ceset yoksa ispata yönelik 2 kurum vardır.

8.6.1 Ölüm Karinesi

Bir kişi ölümüne kesin gözüyle bakılacak bir tehlikede bulunup cesedi bulunamamışsa kişi ölüdür. Vali ya da kaymakam nüfusa bildirir.

Tehlike çok büyük değilse kişi kazadan kurtulmuş olabilir. Ölümü kesin olmayan olası bir tehlikede kaybolan kişiler için geçerli bir kurumdur. Yitiklik kararı için mahkeme karar verir.

Pervaneli uçak düştü iki kişinin cesedi yok .Yargıcın yitiklik kararı verebilmesi için 3 koşul gereklidir.

1. Alttaki 2 durumdan birinin olması gerekmektedir.

• Kişi ölümü çok olası bir tehlikede bulunması gerekir.
• Kişiden uzun zamandan beri haber alınamıyor olması gerekir.

1. Belli bir sürenin geçmiş olması gerekir. Ölüm tehlikesine dayanarak karar alacaksanız 1 yıl, kişiden haber kesilmişse 5 yıl geçmesi gerekir.

Yitiklik kararıyla birlikte bütün haklar mirasçılara geçer.Kişi gelirse ölmemiş olabilir diye mahkeme mirasçılardan teminat ister.Teminat ; yitiklik kararı ölüm tehlikesine dayanmışsa 5 yıl , haber alınmamasına bağlanmışsa 15 yıl olur.

Evlilik bakımından: Evliliği sürdürmek yada bitirmek sağ kalan eşe kalmıştır.

8.7 HISIMLIK: İki kişi arasındaki hukuksal ilişki demektir. 3 türü vardır.

8.7.1 Kan Hısımlığı: Birbirinin soyundan ya da ortak bir soydan gelenler arasındaki ilişkidir.

8.7.1.1 Alt Soy-Üst Soy Hısımlığı:Birbirinden doğan ya da türeyenler içindir.

Kare ve dikdörtgenler erkek bireyle yuvarlaklar ise bayan bireyleri temsil etmektedir.

8.7.1.2 Çevre Hısımlığı: Ortak bir soydan gelenler arasındaki hısımlıktır. Kardeşler kuzenler

Hısımlığın Yakınlığının Derecesi:

1.derece: En yakın

2.derece

3.derece

4.derece

5.derece: 5. dereceden sonrasının önemi yoktur.

Yasaya göre yakınlığın derecesi doğum sayısına başlıdır.

Karı koca hısım değildir. Eşlerden birinin kan hısımlığı ile diğer eşin kan hısımları arasında kan hısımlığı yoktur.

 8.7.3.1 Evlat Edinme ile Doğan Hısımlığın Özellikleri:

1. Sınırlı bir hısımlıktır. Bu hısımlık evlat edinenle edinilen arasında bir hısımlıktır.

---

Dede ile evlatlık arasında hısımlık yoktur.

2. Evlat edinme ile doğan hısımlık ortadan kaldırılabilir: Belli koşullara bağlıdır bu evlatlı9ğın kaldırılması a) Evlatlık gerektiği gibi davranmıyorsa b) Evlat edinen gereğini yapmıyorsa.
3. Mirasta Gözükür: Yalnızca evlatlık mirasçıdır. Evlat edinen evlatlıktan miras edinemez. BU miras sözleşme ile ortadan kaldırıla bilinir. Kan hısımlığında çocuğunuzun miras hakkını engelleyemezsiniz.
4. Evlatlıkla, evlat edinen evlenebilir. Evlatlık biter karı koca olurlar.

Bir kişinin belli bir yerle ilişkisi demektir. Yerleşim yeri (ikametgah) adres değildir. Kenttir, İstanbul Ankara vb. Bir kişiye dava açılacaksa yerleşim yerinde açılır. Yerleşim yerinin önemi buradan gelir.

Oturma niyeti ile yerleşin niyeti aynı ev içinse orası yerleşim yeridir. Ancak belirli kişilerin oturduğu yeri yerleşim yeri olmayabilir askerler memurlar için.

1. Kişilik Hakkı Nedir? Çok önemli haklardandır. Kişiyi kişi yapan değerlerdir. Bu haklar olmazsa insan kişi olamaz. Tüzel kişiliklerde de bu haklar vardır. İnsanını vücudu üzerindeki hak kişilik hakkıdır. Hak yeteneği ve eylem yeteneği kişilik haklarındandır.

2.Kişilik Haklarının Özellikleri:

1. Kişilik hakları mutlak haklardandır. Herkese karşı ileri sürülebilir.
2. Parayla ölçülemeyen haklardandır.
3. Kişilik hakları kişiye sıkı biçimde bağlı haklardandır. Yani yalnızca hak sahibi kullanabilir.
4. Kişilik hakları başkasına devredilemez.

Özgürlükler de manevi nitelikteki kişilik haklarındandır. Özgürlük insan olmadır. Kişi istese bile özgürlüğünden vazgeçemez. Özgürlükleri sınırlandıramayız ya da kaldıramayız.

Kişinin mesleki sırlarını açıklamak hukuka aykırıdır. Kişilik itibarını zedeleyecek davranışlarda açıklamalarda bulunmak hukuka uygun değildir. Kişilik haklarını zedeler.

Kişinin yaşam hakkı birinci sırada yer alır. Vazgeçilemez bir haktır yaşam hakkı. İdam cezası hukuka uygun bir davranış değildir. Yaşam hakkını bir başkası alamaz. Kişi yaşam hakkından vazgeçemez (ötenazi).

Basın özgürlüğü basında çalışanların değil toplumun basın özgürlüğüdür. Basının yaptığı hizmet kamu hizmetidir. Toplumu basın aydınlatır. Demokratik ülkelerde basın çok önemlidir. Basını satın alan devletler demokratik değildir.

4.1  Basın Özgürlüğünün Kişilik Haklarının önüne Geçmesi

Basın Özgürlüğü Şu Koşullarda Kişilik Haklarının Önüne Geçer:

1. Verilen haber doğru ise
2. Haber güncel olmalıdır. Haberin haber niteliği toplumun dikkatini çekecek nitelikte olmalıdır. 50 yıl önce olmuş olayı kişiyi zedelemek için bugün veriyorsa bu durum kişilik haklarını zedeler.
3. Haberin verilmesinde kamu yararı olmalıdır.
4. Haberle, haberin verilmesi arasında uygunluk olacaktır. Kişiliği zedelemeden haber vermeli amaç haberi kullanarak kişiliğe zarar vermek olmalıdır.

Hak yeteneği ve eylem yeteneği kişilik haklarındandır. Hiç sözleşme yapmayacağım diyemeyiz. Kişinin adı da kişilik haklarındandır. Ad 2 ye ayrılır ad ve soyad olmak üzere. Ad soyad bir kişinin ayırıcı özelliğidir. Soyad kişinin soyunu belirtir. Tüm adlar hukuken korunurlar. Ad mahkeme kararı ile değiştirilebilir. Haklı nedenlerle değiştirilir. Soyad soyu belirtmiyorsa değiştirilebilir.