Lorenz Eğrisi

Lorenz eğrisi gelir dağılımının adil olup olmadığını anlamak için iyi bir diyagramdır. Lorenz Eğrisinin nasıl çizildiğini belirmeden önce temsil ettiği gelir dağılımı adaleti kavramını iyi anlamak gerekir.Bir ekonomide yaratılan gelirin çeşitli gelir grupları arasında dağıtılış şekli gelir dağılımını adaletli olup olmadığını belirler. Eğer ekonomide yaratılan gelirin büyük kısmı gene nüfusun büyük bir oranınca paylaşıyorsa gelirin adil dağıtıldığı söylenebilir. Örneğin 10 kişilik bir ekonomide yaratılan 1000 YTL lik bir gelirin 850 lirası 9 kişi tarafından ve geriye kalan 150 YTL de 10. kişi tarafından elde ediliyorsa böyle bir ekonomide gelirin dağılımını tam olmasa da oldukça adil olduğunu söylenebilir. Bu durumun tam tersi olarak bu 10 kişilik ekonomimizde 3 kişi 850 lirayı paylaşsa ve kalan 7 kişide 150 lirayı paylaşsa idi gelir dağılımını adaletsiz olduğu söylenirdi.

Gelir dağılımının adaleti kavramının ne olduğun göre Lorenz eğrinin nasıl oluşturulduğuna bakalım. Bizim 10 kişilik ekonomimizde gelirin bireyler arasında bölüşümünün aşağıdaki tabloda yer alan A ve B panellerindeki gibi olduğunu varsayalım. A ve B Panellerine göre A adlı kişinin ilgili dönemdeki geliri 100 lira iken G adlı kişinin geliri 200 Liradır. Ve tüm bu bireylerin gelirlerini toplarsak ilgili dönede yaratılan gelir toplam 1000 liradır . Başlangıç verileri olan bu A ve B panellerindeki bilgilerden Lorenz Eğrisini oluşturmak için aşağıdaki adımlar izlenir.

C ve D Panelinin Oluşturulması

Bu iki sütun tamamıyla A ve B sütunlarından elde edilir. Geliri 100 er birimlik paylara bölüp (C sütunu) , her bir dilime kaç kişini düştüğünü yazdım ( D sütunu) . Sonuç olarak bu iki sütundan örneğin geliri 0 ila 100 arasında olan 6 kişini olduğunu görebiliyoruz.

E ve F Panelinin Elde Edilmesi

10 kişilik ekonomide 6 (D sütunu) kişi 0 ila 100 ( C Sütunu) arasında gelir elde ediyor. Bir başka deyişle nüfusun % 60 ı ( E sütunu) 0 ila 100 arasında gelir elde ediyor. (100*6/10)

Bizim 10 kişilik örnek ekonomimizde bir dönemde yaratılan 1000 liralık gelirin bireylere eşit dağıtıldığı varsayımı altında ( yani her bir bireyin 100 YTl gelir elde ettiği) lorenz eğrisi aşağıdaki hesaplamalarla elde edilir.